Themadag

Sint Pannekoek

Countdown tot maandag 29 nov 2021 00:00

Dagen
Uur
Minuten
Seconden
gestopt!

0

0
Foto: M Draa op Unsplash

Countdown

Datum: 29 nov 2021
Tijd: 00:00
Dag: 333
Week: 48
Maand: 11
Regio: Nationaal
Categorie: Themadag
Initiator: Jan Kruis
Sinds: 1986
Website: Sint Pannekoek
Sint Pannekoek, ook wel geschreven als Sint Pannenkoek, is een door striptekenaar Jan Kruis bedachte feestdag. Sint Pannekoek wordt gevierd met een maaltijd van pannenkoeken.

Jan Kruis gebruikte de term voor het eerst in de schoolagenda Jan, Jans en de kinderen 1986-1987, waarin hij 29 november als Sint Pannekoek markeerde.

In november 1986 was Sint Pannekoek onderwerp van een aflevering van de wekelijkse strip in het vrouwentijdschrift Libelle. In het verhaal zegt Catootje geen trek te hebben in de boontjes die Jans voor het avondeten wil klaarmaken, maar juist wel in pannenkoeken. Nadat opa Tromp aan Jans gevraagd heeft welke datum het is, vertelt hij dat het net die dag (29 november) Sint Pannekoek is, een oude Rotterdamse traditie. Volgens hem bakt de moeder van het gezin die dag pannenkoeken en krijgt de vader bij thuiskomst "een vrolijke en gezegende Sint Pannekoek" toegewenst van de overige gezinsleden, die allen een pannenkoek op het hoofd hebben. Het laatste plaatje van de stripaflevering toont een stomverbaasde vader Jan die bij binnenkomst de rest van het gezin getooid ziet met een pannenkoek. Het oneigenlijke gebruik van het woord 'Sint' door de stripopa ontleende Jan Kruis naar eigen zeggen aan uitspraken van zijn eigen vader, op wie hij het personage van opa Tromp als zodanig grotendeels baseerde.

In 2015 breidde Kruis zijn idee uit met Het evangelie van Sint Pannekoek, dat zich afspeelt in de 12e eeuw in een klooster aan de Rotte. Het verhaal gaat over de 15e verjaardag van de monnik Gerrit (de voornaam van opa Tromp). In oktober 2016 richtte Kruis met enkele aanhangers het Nationaal Comité Sint Pannekoek op. Tevens ontwierp Kruis dat jaar een ansichtkaart met bijpassende postzegel.

Enige tijd na het verschijnen van de strip kreeg Sint Pannekoek navolging, naar verluidt in eerste instantie vooral onder studenten en kerken. Later werd het ook gevierd in de huiselijke kring en in diverse restaurants. Sint Pannekoek wordt onder meer in Rotterdam en Groningen gevierd. Soms wordt daarbij geld ingezameld voor een goed doel.

Jan Kruis

Johannes Andries (Jan) Kruis (Rotterdam, 8 juni 1933 – Mantinge, 19 januari 2017) was een Nederlands striptekenaar en stripscenarist. Hij was vooral bekend van de wekelijkse gagstrip Jan, Jans en de kinderen. In 2009 won hij de Marten Toonderprijs.

In het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog, toen hij elf was, kwam hij in contact met Wim Meuldijk, die hem niet lang daarna ging lesgeven in tekenen voor twee gulden vijftig per uur. In 1950 begon hij met zijn eerste jaar op de tekenacademie. Zijn eerste gepubliceerde strip was Prins Freddie, in De Havenloods.

In de jaren zestig was hij illustrator en tekende hij voornamelijk reclamewerk, onder andere voor Shell. Ook tekende hij strips voor Shells jeugdblad, waaronder de cowboystrip Tommy, Student Tijloos en over een middeleeuwse zanger, Baldino. Hij maakte ook strips voor de Taptoe. In 1969 en 1970 maakte hij twee Sjors en Sjimmie-verhalen.

Zijn strip Jan, Jans en de kinderen verscheen op 12 december 1970 voor het eerst in het tijdschrift Libelle, waarna Kruis de strip bijna dertig jaar lang wekelijks tekende. De strip bevatte autobiografische elementen en verwees geregeld naar zijn gezinsleven en de provincie Drenthe, waar hij woonde. De strip weerspiegelde de maatschappelijke ontwikkelingen en besteedde op luchtige toon aandacht aan nieuwe fenomenen zoals de Bewust ongehuwde moeder. De strips verschenen ook in de vorm van albums. Kruis ging in 1999 met pensioen en droeg zijn werk over aan een groep tekenaars die onder de naam Studio Jan Kruis werken.

Behalve strips maakte Kruis ook boekillustraties, bijvoorbeeld een nieuwe uitgave van Woutertje Pieterse, en olieverfschilderijen. Kruis werd op 29 april 1996 onderscheiden als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In november 2009 werd hem de eerste editie van de Marten Toonderprijs toegekend voor zijn gehele oeuvre. In 2010 werd in het Nederlands Stripmuseum de tentoonstelling 'Het theater van Jan Kruis’ aan zijn werk gewijd.

Kruis trouwde in 1958. Uit het huwelijk werden twee dochters geboren. Zijn dochter Andrea Kruis werd ook striptekenaar. Hij overleed in 2017 na een langdurige ziekte op 83-jarige leeftijd in zijn woonplaats Mantinge.

Kruis heeft enige invloed gehad op het culturele leven in Nederland. Hij gaf vorm aan de 'familiestrip', een stripverhaal rond een 'doorsnee'-gezin waarin dagelijkse gebeurtenissen op geestige manier belicht werden. In dit geval een familie die naar zijn eigen gezin gemodelleerd was. Hij introduceerde de term jeweetwelkater als aanduiding van een gecastreerde kater en uitdrukkingen als "hoi-pipeloi" en "Jeroen-poep-aan-je-schoen" werden in het dagelijks leven overgenomen.

In de schoolagenda Jan, Jans en de kinderen 1986-1987 en in zijn Libelle-strip lanceerde hij het gebruik Sint Pannekoek; een feestdag die ieder jaar op 29 november zou plaatsvinden. Nadat in de 21e eeuw eerst in studentenverenigingen en later in kerken en gezinnen de fictieve traditie steeds meer 'echte' navolging kreeg, verzon Kruis in 2015 het Het evangelie van Sint Pannekoek, een verhaal over monnik Gerrit in de 12e eeuw in een klooster aan de Rotte. In oktober 2016 was Kruis betrokken bij de oprichting van het Nationaal Comité Sint Pannekoek.

Daarnaast had Kruis invloed op andere tekenaars. Martin Lodewijk geldt als een van zijn beschermelingen. Lodewijk eerde zijn leermeester door hem een cameo in een strip van Agent 327 te geven. Als de schilder Jan Tromp verschijnt Kruis in Dossier Nachtwacht. Kruis was omstreeks 1966 betrokken bij de start van deze stripreeks.

29 november

29 november is dag 333 van het jaar (dag 334 in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender en valt dit jaar op een maandag. Hierna volgen nog 32 dagen tot het einde van het jaar.

Maandag is een van de zeven dagen van de week. Het is de dag die op de zondag volgt. De dag na de maandag is de dinsdag.

Maandag is naar de maan genoemd. Bij de Romeinen heette de dag dies Lunae, wat Latijn is voor "dag van de maan".

In de joods-christelijke wereld wordt de maandag als de eerste of als de tweede dag van de week gezien. Voor beide bestaan goede argumenten. De status van de zondag als rustdag (de Dag des Heren) was oorspronkelijk die van de zaterdag. Bezien vanuit deze oorspronkelijke stand van zaken is het verdedigbaar om de zondag als de eerste dag van de week te zien, en de maandag dus als de tweede. Agenda's vermelden echter doorgaans de maandag als eerste dag van de week, vooral ook om het weekeinde gemakkelijk samen te kunnen vatten aan het einde. Ook volgens ISO 8601 is maandag de eerste dag van de week.

De Indo-Europese talen zijn het over de nummering van de maandag evenmin eens: het Portugees, van de talen die de maandag niet naar de maan noemt, maar naar zijn plaats in de week, beschouwt de maandag als de tweede dag (segunda-feira), net als het Grieks, Δευτέρα, maar het Hongaars (hétfö = lett. weekhoofd) en het Estisch (esmaspäev = eerste dag) als de eerste. De Slavische talen noemen de maandag 'de dag na de zondag', maar uit hun namen voor de dinsdag (tweede dag), blijkt dat ook de sprekers van deze talen de maandag als de eerste dag beschouwen. In het IJslands zijn de zondag naar de zon en de maandag naar de maan genoemd, maar heet dinsdag 'derde dag', en donderdag 'vijfde dag'.

  • In het volksgeloof staat de maandag in een kwaad licht;
  • Maandagziekte of tying up is een spierprobleem dat vooral voorkomt bij paarden.

29 november in het verleden

2012 - Oorlog
Syrische Burgeroorlog - Bij aanslagen met twee autobommen in een wijk van de Syrische hoofdstad Damascus vallen minstens 34 doden en meer dan 80 gewonden.
2010 - Politiek
In Ivoorkust wordt de tweede ronde van de presidentsverkiezingen gehouden. Een conflict tussen de twee kandidaten, Laurent Gbagbo en Alassane Ouattara, en hun aanhangers over de uitslag loopt uit op een politieke crisis in het land.
2006 - Weer
Hoogste maximumtemperatuur 14,8 °C.
2002 - Algemeen
Bij een aanslag op een hotel in Mombasa vallen 13 doden en 80 gewonden.
2000 - Politiek
Het Nederlandse parlement stemt in met een wetsvoorstel om euthanasie te legaliseren; Nederland is daarmee het eerste land ter wereld waar hulp bij zelfdoding onder bepaalde voorwaarden niet meer strafbaar is.
2000 - Weer
Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,9 °C.
2000 - Wetenschap & Technologie
Achtste druppel valt in het pekdruppelexperiment.
1995 - Sport
Ajax wint de wereldbeker voor clubteams in Tokio, na strafschoppen, van het Zuid-Amerikaanse Gremio.
1994 - Geboren
Jelmer Ouwerkerk, Nederlands acteur.
1994 - Politiek
In een referendum in Noorwegen wordt voor de tweede keer tegen het lidmaatschap van de Europese Unie gestemd.
123...»

november

November (ook wel: slachtmaand, bloedmaand, nevelmaand) is de elfde maand van het jaar in de gregoriaanse kalender, en heeft 30 dagen. De naam komt van het Latijnse novem, wat "negen" betekent. November was oorspronkelijk de negende maand van het jaar, omdat het Romeinse kalenderjaar tot 153 v.Chr. op 1 maart begon.

Op het noordelijk halfrond is november de derde en laatste maand van de meteorologische herfst, op het zuidelijk halfrond is het de derde en laatste maand van de meteorologische lente.